Dinçer Demir's Blog

A page to share all about learning , teaching ,education, training , e-learning& edTech…

Öğrenmeyi Teşvik Eden Sınıf Ortamı

Posted on | Ağustos 26, 2015 | No Comments

brainstorming (1)

Öğrenmenin Gerçekleşmesi için Hata Yapmanın Normalleştiği Bir Sınıf Kültürü Düşünün.

Nasıl olurdu?

Artık dillerden düşmeyen becerilerin başında geliyor problem çözme ve soru sorma becerileri. Aslında bakarsanız en eski öğrenme deneyimlerinin de temelinde bu beceriler her zaman yerini almıştır ve önemini korumuştur. Günümüzde ise bu kavramların bu kadar gündeme gelmesinin temel koşulu ise bilginin artık her zaman ve her yerde ulaşılabilir olmasından ötürü yaratıcı düşünme becerilerinin değerinin bir lüksten öte bir mecburiyete dönüşmesidir.

Bir problemle karşılaşmak bir öğretim meselesi değil bir öğrenme meselesidir hatta hayatın ta kendisidir. Öğrencilerin bu problem çözme becerisine sahip olmalarını sağlamak biz eğitimcilerin üzerinde hassasiyetle durması gereken konuların başında yer almaktadır. Özellikle bu kısma kadar her şey normal görünürken bu konu ile yaşanılan sorunların başında bu süreci yönetememek, öğrencilerin sorunu çözmek için vazgeçmesi ve hatanın öğrenme sürecinin doğal ve gerekli bir adımı olduğu bakış açısını öğrenme ortamlarına kazandıramamak olduğu görülmektedir. Hal böyleyken öğrencilerin bu süreçlerden en etkili şekilde nasıl kazanımları elde edebileceği yönünde deneyimlerin yaşanmasını sağlamak eğitimciler için artık kaçınılmak bir sorumluluk halini almıştır.

Bunun için problem çözme süreçlerinin konuşulduğu, farklı bakış açılarının geliştirildiği, hatayı normal sayma, anlama ve yorumlama becerilerinin oluşturulduğu bir sınıf kültürü oluşturmak gerekmektedir.

Söz kültürden açılmışken öğrencilerin genel olarak şimdiye kadar sahip oldukları öğrenme deneyimlerini düşünürsek bu kültürün oluşmasının söylendiği kadar olmadığını dile getirebiliriz. Lakin şu bir gerçek ki bu değişim ve dönüşüme inanmış bir eğitimci kararlı, tutarlı, hevesli ve devamlı bir tutum sergilerse bu değişimin ve dönüşümün gerçekleşebileceğinden bahsetmek pek tabi ki mümkündür.

Araştırmalar söylemektedir ki beyin problemlerle uğraştığında değişebilmekte ve gelişebilmektedir. Burada iş eğitimcilerin sınıf ortamlarına etkili problemler getirip bu problemleri sistematik bir şekilde sınıfta işleyebilmesindedir. Etkili bir şekilde sürdürülen problem çözme becerileri ise cevabı bulabilmekten çok daha değerli kazanımları beraberinden getirebilir. Öğrencilerin bu süreçte şunları sahiplenmesi gerekmektedir:

  • Problemi yorumlamak,
  • Problemin üzerinde eleştirel düşünebilmek,
  • Düşünce ve öğrenme süreçleri açık dille ifade edebilmek,
  • Fikir alış verişinde bulunmak,
  • Hata yapmanın normal olduğunu bilmek,
  • Geribildirim almak ve vermek,
  • Sebepleri ile düşüncelerini açıklamak,
  • Sorun yaşadığında çözüm için alternatif stratejiler geliştirmek,
  • Çaba sarf etmekten vazgeçmemek.

 

Bu düşünce yapılarını oturtmak sanıldığı kadar zor değil aslında. Yukarıda da belirttiğim gibi tutarlı, kararlı, hevesli ve inanmış bir eğitimci bu kültürün oluşmasına katkı sağlayabilir. Bunu yaparken:

  • Etkili sorular sormak,
  • Süreci yorumlamak ve yönetmek,
  • Zorluk anlarında çaba sarf etmeleri için öğrencileri cesaretlendirmek,
  • Geribildirimlerle süreci yönetmek,
  • Beyin fırtınası ortamları yaratmak,
  • Algoritmik, eleştirel ve yaratıcı düşünme becerileri harekete geçiren etkinlikler oluşturmak,
  • Hislerin paylaşılmasını sağlamak,
  • Yapamayacağım fikrini ötekileştirmek,
  • Düşünme zamanı vermek.

 

zgfmyybg-1371082658

 

 

Bunların yapabilmek adına, bu adımları içinde bulunduran bir öğrenme ortamı nasıl olurdu? Bir örnek ile paylaşmak istiyorum:

 

  1. Zorlayıcı ve çaba gerektiren bir problem oluşturup sınıfa getirin

Problem-Solving

Belki de işin eğitimciler açısından en zorlayıcı kısımlarından biri bu. Bu kazanımları sağlayabilecek bir problemi bulduktan sonra süreci yönetmek çok daha kolay olacaktır. Fakat her derse bunu hazırlamak zorunda değilsiniz elbet. Bu etkinlik için belirlediğiniz bir zamanda bunun için hazırlık yapabilirsiniz. Hatta bu gün için bir SLOGAN bile oluşturabilirsiniz “Problemimiz geldi, şov başlasın” ya da “ Problemimiz geldiğine göre, beynimizi geliştirmek için harika bir gün” :)

Hani dedim ya bu tarz bir problemi bulmak işin zorlayıcı kısmı. Eee öğrencilerimize empati yapabilmek için iyi bir fırsat değil mi?

 

  1. Problemin zorluğunu ve olası yapılabilecek hatayı normalleştirmek
Group of People Asking Questions

sor dinle konuş paylaş

Zor sorulardan kaçınmanın temelinde hata yapmak çekincesi önemli bir yer tutmaktadır. Bunu yenebilmek için soruyu tahtaya yansıtıp sınıfça öğrencilerin bu sorudaki zorlukların neler olduğunu ve nerelerde zorluklar yaşayabileceklerini nedenleri ile konuşmalarına fırsat vermek hem önemli bir geribildirim süreci olacaktır hem de herkesin zorluk yaşayabileceğini gören genelde sessiz kalan öğrenciler bile derse katkı sunabileceklerdir. Bu çok önemli bir adım olacaktır ve bu süreçte bile değişimi görebilirsiniz. Bu süreç aynı zamanda öğrenmenin önündeki en önemli engellerin başında gelen olumsuz hislerin de bertaraf edilmesine imkân sağlayabilir.

 

  1. Problemi çözmeye başlamadan önce çözüm sürecinde neler yapılabileceğine dair çözüm önerileri isteyin

steph_blog_feb_blog-image

Bu adımda öğrenciler karşılaşılan problemle ilgili çözüm stratejilerini sunarlar. Bu çözüm stratejilerinin nedenleri ile açıklamalarını istemek de önemli bir kazanım sağlayacaktır. Aynı zamanda farklı öğrencilerden gelen farklı stratejiler hem öğrencilerin bakış açılarını genişletecek hem de akran öğrenme ortamının oluşmasını sağlayacaktır. Ayrıca arkadaşlarının stratejileri üzerine diğer öğrencilerin katılıp katılmadıklarını “nedenleri” ile açıklamasını istemek de düşünme becerilerinin gelişmesine önemli katkı sağlayacaktır.

 

 

 

  1. Soruyu çözme süreci

1859c99

Grup ya da iki (belki de bireysel olarak) soruyu çözmelerini isteyin. Üzerine düşünmüş, farklı fikirleri dinlemiş öğrenciler çözüm sürecinde bu kazanımlardan faydalanacaklardır. Sıkıntı yaşadıklarında ise öğrencilere kolaylaştırıcı sorular sorarak onların cevaba ulaşmaları sağlanabilir ya da arkadaşlarından destek almaları da sağlanabilir ama muhakkak soruyu çözmek adına yeterli zaman vermeye dikkat ediniz.

 

 

 

  1. Son adım: Çözümleme ve yansıtma süreci

pzqY2360032

Öğrencilerin çözümlerini sunmalarını isteyin. Diğer öğrencilerinde bu sunumlar hakkında geribildirimler vermesine ve sorular sormasına teşvik edin. Stratejilerin net bir şekilde ifade edilebilmesi düşünme becerilerine çok önemli kazançlar sağlayacaktır.

En son olarak ise etkili sorular ile çözümleme yapmak kazanımların kalıcılığını ve kendi süreçlerini yansıtmanın olumlu hissiyatını artıracaktır. Bu sorular ne tarz sorular olabilir?

  • Bu süreçte neler hissettin?
  • Zorlandığın anda neler yaşadın?
  • Çözüm bulabilmek için ne gibi adımları denedin?
  • Sorun üzerinde çaba sarf ederken neleri fark ettin?
  • Sorunu çözerken sana neler yardımcı oldu?

Gibi sorular öğrencilerin düşünme becerilerinin geliştirmelerine olumlu faydalar katacaktır.

Son olarak şunu tekrar vurgulamakta fayda var: Bu tarz bir öğrenme kültürünün oluşması için kararlılık, devamlılık, tutarlılık, inanç ve heves öğelerini her zaman aklımızda tutmalıyız.

Düşünmeden öğrenmek faydasız, öğrenmeden düşünmek tehlikelidir.

Confucius

 

 

 

Son olarak benim bir önerim olacak. Tüm bunların yanı sıra genelde sınıflarımızda genel olarak olan “Haftanın Öğrencisi” “En Başarılı Proje” gibi onurlandırmaların yanına bir de “Haftanın En Cesur Hatası” “ En Yaratıcı Soru” “ En Düşündüren Bakış Açısı” “ En Farklı Bakış Açısı” gibi düşünmeyi de onore eden çalışmalara ne dersiniz?

 

goals-and-objectives

(Bu yazıyı yazmamda bana ilham veren bir yazı oldu. “growth mindset: how to normalize mistake making and struggle in class)

Comments

Leave a Reply





  • Registered Blogger

  • Previous Entries

  • Who- Where